Oude hobby in een nieuw licht

Al dertig jaar ben ik gefascineerd door sterrenkunde.
Toen ik een jaar of 8 was, liet mijn vader mij voor het eerst de schoonheid van de sterrenhemel zien en sindsdien kan ik niet meer buiten lopen op een heldere avond zonder naar boven te kijken en proberen de verschillende sterrenbeelden te herkennen en andere bijzondere objecten te spotten.

In mijn jeugd was ik aangewezen op een eenvoudige verrekijker en deze liet me natuurlijk ongelooflijk veel meer zien dan enkel het blote oog, maar al gauw stapte ik over op een eenvoudige lenzenkijker (60mm F/13) om toch de planeten en maan eens wat dichterbij te halen en vooral ook om wat meer deepsky te gaan.
Op elke heldere avond die zich voordeed was ik buiten te vinden en ging ik met bibberende handjes op zoek naar de verschillende Messier objecten die ik toch echt zou moeten kunnen zien met mijn bescheiden refractor. Dit lukte niet altijd (van slechte seeing had ik nog nooit gehoord) maar de wat bekendere nevels en bolhopen had ik al gauw te pakken! Waar anderen slechts stipjes en vlekjes in beeld zagen, probeerde ik me voor te stellen hoe groot deze “vlekjes” in werkelijkheid wel niet moesten zijn, welke structuur ze hadden en hoe ver ze bij ons vandaan stonden. De planeten lieten zich als mooie gekleurde schijfjes zien en de 4 manen van Jupiter waren prachtig te volgen. Helemaal trots was ik toen ik eindelijk ook Mercurius en Uranus had gevonden! Kortom, ik was besmet met het astronomie-virus die ooit iedereen op dit forum moet hebben gegrepen.

Jaren later ben ik voor het waarnemen overgestapt op een Newton kijker (114/800 geloof ik). Hiermee kon ik de objecten makkelijker volgen op een parallactische montering, een belangrijk voordeel bij het gebruik van de Huygens lensjes van die tijd waarmee je meestal maar een paar seconden kon waarnemen alvorens er weer een slinger aan de buis moest worden gegeven!
Ook had de kijker wat meer lichtopbrengst dan de refractor, maar het contrast daarentegen was wat minder.
Al met al vond ik deze kijker niet een hele grote stap voorwaarts en heb hem daarom een jaar of 15 geleden weer verkocht.

Zoals iedereen waarschijnlijk wel eens is overkomen, is de hobby tijdelijk in het slop geraakt. Je krijgt verkering, je gaat studeren en ineens woon je in een lichtvervuilde stad. Je wílt wel naar buiten, maar op een of andere manier komt het er niet meer van. Toch is de fascinatie altijd sluimerend op de achtergrond aanwezig gebleven en nu ik sinds kort van een appartement naar een huis met een diepe tuin ben verhuisd was het voor mij de tijd om de hobby weer eens nieuw leven in te blazen!

Het viel me op dat de telescopen in de tussentijd een behoorlijke revolutie hebben ondergaan. Het was niet gemakkelijk om een keuze te maken uit een eindeloze lijst van mogelijke typen kijkers, elk met hun voor- en nadelen, maar uiteindelijk besloot ik om voor een dobson te gaan. De eenvoudige bediening en ongeëvenaarde lichtopbrengst gaven voor mij de doorslag. Omdat ik echt een visueel waarnemer denk te zijn en het starhoppen me vroeger altijd goed afging, zie ik (voorlopig) geen noodzaak in een volgsysteem en aansluitingen voor astrofotografie. Ik twijfelde tussen een 8” en 10” telescoop, maar toen ik op internet een tweedehands 12” Skywatcher flextube voorbij zag komen met alles erop en eraan (inclusief Nagler en Ethos oculairen) was ik gauw verkocht.

Ik had geluk, want het was helder de eerste dagen na de aankoop en dus kon ik alles op mijn gemak uittesten. Dat wil nog wel eens anders uitpakken zo heb ik gelezen…
De eerste resulaten waren verbluffend! Jupiter prijkte redelijk hoog aan de hemel en nog nooit had ik hem zo mooi mogen aanschouwen. Enige luchttrillingen daargelaten door een niet geheel afgekoelde spiegel zag ik mooie structuur in de wolkenbanden die vroeger beperkt bleven tot rechte streepjes. Ook het rode oog heb ik inmiddels duidelijk gezien, al is dat niet op elke avond mogelijk gebleken, hiervoor is toch wel een goeie seeing nodig denk ik. En dan de maan; gezien door een 13mm Ethos oculair is deze volledig (ik herhaal volledig!) in beeld. Het lijkt of je elk moment een maanlanding gaat maken… Maar mijn mond viel pas echt open toen ik de kijker op de orionnevel richtte. Zoveel structuur, zo scherp in beeld en in zoveel detail te zien dat gewoon blijft kijken. De trapeziumsterren waren gemakkelijk te zien en na een paar avonden kon ik ook (zo bleek achteraf) de E en F sterretjes onderscheiden. De andromedanevel heeft zich nog niet in volle glorie laten zien, waarschijnlijk moet ik daarvoor toch echt naar een donkerdere plek afreizen of moet ik gewoon nog leren om meer te zien. Daarentegen was de dubbelcluster in Perseus een schitterend object. Vroeger heb ik deze nooit gezien, of in ieder geval niet goed op waarde geschat, want indruk heeft het niet gemaakt destijds. Nu zijn er zo ontzettend veel individuele sterretjes te zien die tot aan de rand toe ook echt speldeprikjes blijven bij een Televue oculair, prachtig.
Ook ben ik ’s nachts een keer opgestaan om de ringen van Saturnus weer eens te zien. Een leuk wederzien na zo’n 15 jaar maar hij stak toch wat schril af tegen de rest omdat hij waarschijnlijk gewoon te laag aan de horizon staat momenteel. Wat ik die nacht nog wel heb gezien zijn de ringnevel en de M13. Die eerste heb ik in mijn kleine refractor na vele teleurstellende pogingen nooit kunnen vinden omdat dit achteraf gezien waarschijnlijk gewoon niet mogelijk was. En waar de M13 destijds beperkt bleef tot een soort wattig object, waren nu tientallen zo niet honderden individuele sterren te zien.

Zoals jullie kunnen lezen is het virus weer helemaal terug. Ben ik niet buiten aan het waarnemen, dan ben ik wel over sterrenkunde aan het lezen en er zijn ook al plannen om een eigen telescoop te gaan bouwen. Hiervoor ga ik in het najaar mijn eigen spiegel slijpen, dan heb ik nog een beetje tijd om me op de bouw voor te bereiden. Ik ben niet echt technisch, maar het lijkt me ontzettend veel voldoening geven om door je eigen gebouwde/geslepen optiek te kijken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s